Odkażanie ran – czym przemywać ranę i w jaki sposób o nią dbać?

Rana jest to anatomiczne przerwanie ciągłości tkanek powstające najczęściej na skutek urazu mechanicznego lub czynnika chorobowego. Pojęcie rany jest ściśle związane z dwoma procesami: gojenia oraz jej leczenia.

Rana może być powierzchowna, głęboka, ostra lub przewlekła. Tę ostatnią nie tylko należy oczyszczać, ale również wspomagać proces jej gojenia. Rany przewlekłe wymagają większego zaangażowania niż pozostałe, jednak niezależnie od ich typu i pochodzenia, ważne jest zastosowanie odpowiedniego środka do dezynfekcji.

Na rynku dostępnych jest wiele środków do dezynfekcji ran. Wybierając produkt należy brać pod uwagę przede wszystkim zakres jego działania przeciwdrobnoustrojowego, brak toksyczności dla zdrowych tkanek i czas działania. Antyseptyk nie może też spowalniać i zaburzać procesu gojenia, jak to się dzieje w przypadku spirytusu lub wody oczyszczonej (która z kolei nie ma właściwości bakteriobójczych). W przypadku ran przewlekłych, ważniejsze od czasu potrzebnego do osiągnięcia efektu antyseptycznego z powodu wielokrotnego stosowania i/lub pozostawania na ranie antyseptyku, jest przyspieszenie procesu gojenia.

Najbardziej pożądane cechy środka antyseptycznego to:

  • szerokie spektrum aktywności przeciwdrobnoustrojowej (na bakterie, wirusy i grzyby, które mogą powodować infekcję w ranie);
  • skuteczność wobec biofilmu bakteryjnego;
  • bezbolesna aplikacja;
  • brak negatywnego wpływu na procesy gojenia;
  • bezbarwność;
  • brak stymulacji narastania oporności, co jest charakterystyczne dla preparatów na bazie antybiotyków;
  • możliwość stosowania razem z substancjami zawartymi w opatrunkach specjalistycznych (nie powinien zaburzać ich właściwości);
  • brak rozkładu pod wpływem obciążeń białkowych i pH;
  • nietoksyczność.

Jednym z przykładów preparatu spełniającego powyższe cechy jest ActiMaris®

ActiMaris® płyn do przemywania ran na bazie zjonizowanej wody morskiej i aktywnego tlenu, służy do skutecznego oczyszczania tkanek rany, zarówno tych powierzchownych jak i położonych głęboko. Jest nietoksyczny, nie podrażnia, nie uczula, jest niebolesny w użyciu, nie hamuje procesów granulacji i epitelializacji. Został oceniony jako bezpieczny w dermatologii.

Poza doborem odpowiedniego płynu, należy go również stosować w odpowiedni sposób:

  • Dno rany, brzegi i skórę wokół rany należy dokładnie oczyścić płynem do przemywania ran. Nie należy stosować waty, ponieważ jej włókna mogą pozostawać w ranie i utrudniać gojenie, a ich późniejsze usuwanie może być bolesne.
  • Ranę i jej brzegi należy dokładnie osuszyć.
  • Jeśli skóra wokół rany jest wrażliwa lub ma styczność z płynami ustrojowymi, stosujemy specjalny preparat do pielęgnacji skóry, który chroni skórę przed maceracją, przyspiesza gojenie oraz umożliwia wielokrotną aplikację opatrunków.
  • Przed wymianą opatrunku ranę należy nasączyć płynem do przemywania ran, co zapewni pozostawienie rany bez uszkodzeń.
  • W celu zapewnienia odpowiedniej wilgotności rany, zgodnie z koncepcją T.I.M.E. , należy zastosować odpowiedni preparat: np. ActiMaris Żel

Jeśli po dwóch tygodniach od momentu rozpoczęcia leczenia rany, nie wystąpiła jednoznaczna poprawa jej stanu, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Szczególnie gdy pojawiają się dodatkowe objawy, takie jak zaczerwienienie, obrzęk czy ból, które sygnalizują zakażenie lub stan zapalny. Im wcześniej wdrożymy właściwe dla danego typu rany leczenie, tym większa szansa na szybsze wygojenie.