Rodzaje ran i przyczyny ich powstawania.

Przerwanie ciągłości skóry, błony śluzowej i głębszych tkanek nazywamy raną. Powstaje ona najczęściej poprzez uraz mechaniczny, ale jest również często wywołana przez stany chorobowe.  Podstawowy podział ran wyróżnia dwa rodzaje: rany ostre i przewlekłe. Pierwsza grupa powstaje na skutek urazu, działań chirurgicznych i występują podczas prawidłowych mechanizmów gojenia. Rany przewlekłe natomiast są następstwem innych schorzeń lub zaburzenia mechanizmów gojenia. Rany ostre w zależności na mechanizm ich powstania można podzielić na kilka rodzajów:

Otarcie naskórka jest to płytkie uszkodzenie powierzchniowej warstwy skóry. Powstaje podczas otarcia o chropowatą powierzchnię, lub nacisk twardego narzędzia.

Rana cięta występuje wówczas gdy działa tnący ostry przedmiot. Charakterystyczny dla tego typu skaleczeń jest obfite krwawienie jak i wygląd rany, który cechuje gładkie, równe ściany i brzegi.

Rana kłuta jest następstwem wbicia długiego, wąskiego narzędzia. Z zewnątrz rana jest mała, natomiast często sięga w głąb, co może powodować ryzyko krwawienia wewnętrznego.

Rana tłuczona ma nierówne, zgniecione brzegi i minimalnie krwawi. Powstaje na skutek uderzenia tępym narzędziem.

Rana szarpana (darta) powstaje podczas działania zakrzywionego narzędzia. Poszarpane brzegi, ubytek skóry i zgnieciona na dnie tkanka tłuszczowa i mięśniowa charakteryzuje ten rodzaj ran.

Rana kąsana (gryziona) często jest podobna do rany szarpanej, ale również może być nieznaczna. Powstaje na skutek pogryzienia przez dzikie lub domowe zwierzę. Istnieje ryzyko zakażenia, zwłaszcza wścieklizną, dlatego po każdym ugryzieniu należy skonsultować się z lekarzem.

Rana zatruta w naszym kraju powstaje najczęściej przez ugryzienie żmii zygzakowatej, pszczół, os lub szerszeni. Objawia się opuchlizną, pieczeniem i bólem, przy pogryzieniu przez węża charakterystyczne dwa punkty, zasinienie skóry i inne dolegliwości (zawroty głowy, nudności, wymioty itp.). Ugryzienia owadów na ogół nie są niebezpieczne pod warunkiem, że osoba pogryziona nie jest uczulona.

Rana postrzałowa spowodowana jest przez pocisk z broni palnej, lub odłamki pocisku wybuchającego. Jeżeli pocisk lub odłamek pozostanie w ranie, wówczas mamy do czynienia z raną ślepą, jeżeli przebije tkanki na wylot – rana przestrzałowa. Rany postrzałowe często stanowią zagrożenie zdrowia lub życia.

Justyna Raś